เนื้อหาในบทความนี้
ตัวเลขนี้ปรากฏบนฉลากกันแดดได้หลายแบบ เช่น SPF 30 หรือ SPF 50 คนที่เห็นตัวเลขอาจเผลอคิดว่ามันคือนาทีหรือชั่วโมงที่ทาแล้วกันแดดได้ ความจริง SPF วัดความสัมพันธ์ของ ปริมาณรังสีที่ทำให้เกิดผิวไหม้ ไม่ได้ตั้งเวลาว่าผลิตภัณฑ์หนึ่งชิ้นจะอยู่บนผิวได้นานเท่าไร
SPF วัดอะไรเป็นหลัก
อาการไหม้แดดเกี่ยวข้องกับรังสี UV โดยเฉพาะ UVB จึงมักอธิบายง่าย ๆ ว่า SPF เป็นค่าที่บอกการปกป้องจาก UVB และผิวไหม้แดด การวัดค่า SPF เป็นการทดสอบตามวิธีที่กำหนด ไม่ใช่ตัวเลขที่คิดจากความรู้สึกหลังทาหรือจากการอยู่กลางแดดหนึ่งวัน
ถ้าเทียบในสภาพการทดสอบเดียวกัน SPF สูงกว่าจะต้องใช้ปริมาณ UV มากกว่าจึงทำให้ผิวเริ่มไหม้ แต่ในชีวิตจริงแดดไม่แรงเท่ากันทุกเวลา สภาพอากาศ การอยู่กลางแจ้ง และวิธีใช้ผลิตภัณฑ์ก็แตกต่างกัน ผลที่คนหนึ่งได้รับจึงไม่สามารถทำนายจากตัวเลขบนฉลากอย่างเดียว
SPF 30 หมายถึงออกแดดได้นาน 30 เท่าหรือเปล่า
ไม่ควรแปลเป็นเวลาเช่นนั้น เพราะปริมาณ UV ที่ผิวได้รับต่อหนึ่งนาทีเปลี่ยนไปตามช่วงวัน สถานที่ และสภาพแวดล้อม สมมติผิวเริ่มแดงหลังอยู่แดดช่วงหนึ่ง ก็เอาเวลานั้นไปคูณ 30 แล้วนัดเวลาออกแดดไม่ได้ อีกทั้งเหงื่อ น้ำ การเช็ดหน้า หรือการทาไม่ทั่วอาจทำให้การปกป้องที่ได้รับจริงต่างจากการทดสอบ
ค่า SPF บนฉลากจึงเป็นข้อมูลสำหรับทำความเข้าใจการปกป้องจากผิวไหม้ในสภาพที่กำหนด ไม่ใช่ใบอนุญาตให้อยู่กลางแดดโดยไม่จำกัดเวลา แม้ตัวเลขสูงก็ไม่ได้กัน UV ได้หมดทุกส่วน และไม่ได้ทำให้ผลจากแดดที่เคยสะสมไว้ย้อนกลับไปหายไป
SPF สูงขึ้นต่างกันอย่างไร
เมื่อค่า SPF สูงขึ้น ระดับการปกป้องจากผิวไหม้แดดก็เพิ่มขึ้น แต่ ไม่ได้เพิ่มแบบเส้นตรงตามความรู้สึก เช่น SPF 50 ไม่ได้แปลว่าปกป้องได้ “เกือบสองเท่า” ของ SPF 30 ในทุกความหมาย หากจะเปรียบเทียบตัวเลขควรเปรียบเทียบภายใต้เกณฑ์การทดสอบเดียวกัน และจำไว้ว่าการทาบางเกินไปหรือทาไม่ทั่วอาจทำให้ผลที่ได้รับจริงลดลง
ตัวเลขมากจึงไม่ใช่คำรับประกันว่าผลิตภัณฑ์นั้นเหมาะกับผิวของทุกคน เนื้อสัมผัส ความสบายผิว และข้อมูลบนฉลากส่วนอื่นก็เป็นคนละเรื่องกับค่า SPF บทความนี้อธิบายความหมายของตัวเลข ไม่ได้จัดอันดับว่าค่าใดหรือผลิตภัณฑ์ใดดีที่สุด
SPF บอกการปกป้องจาก UVA ด้วยไหม
SPF เพียงค่าเดียวไม่ได้บอกการปกป้องจาก UVA ครบถ้วน รังสี UVA และ UVB ล้วนเกี่ยวข้องกับผลของแดดต่อผิว โดย UVB มีบทบาทเด่นในการทำให้ไหม้ ส่วน UVA มีส่วนต่อความเปลี่ยนแปลงของผิวในระยะยาว ฉลากที่ระบุว่าปกป้องได้ทั้ง UVA และ UVB หรือ broad spectrum จึงให้ข้อมูลอีกด้านที่ตัวเลข SPF อย่างเดียวตอบไม่ได้
อย่างไรก็ตาม คำบนฉลากต่าง ๆ ใช้ภายใต้เกณฑ์ของแต่ละประเทศ การเห็นคำว่า broad spectrum จึงควรเข้าใจในระดับว่า “สื่อถึงการปกป้องทั้ง UVA และ UVB” โดยไม่เอาไปตีความว่าแต่ละส่วนถูกป้องกันได้เท่ากันทุกสถานการณ์ สำหรับภาพรวมว่ารังสีเหล่านี้ทำอะไรกับผิว อ่านต่อที่ แดดทำอะไรกับผิว
อ่านค่า SPF อย่างไรให้ไม่เข้าใจเกินจริง
ให้จำสามอย่าง: SPF เป็นค่าจากการทดสอบ, เน้นการปกป้องจากผิวไหม้แดด และไม่ใช่จำนวนชั่วโมงที่อยู่กลางแดดได้ ตัวเลขบนฉลากไม่ได้วัดความทนต่อน้ำหรือเหงื่อด้วยตัวมันเอง และไม่ได้บอกว่าทาเพียงครั้งเดียวจะคงสภาพบนผิวได้ทั้งวัน การหลบแดด อยู่ในร่ม หรือใช้เสื้อผ้าช่วยบังแดดยังเป็นส่วนหนึ่งของการลดการรับ UV เมื่อจำเป็นต้องอยู่กลางแจ้ง